Een alternatief voor een grote contante uitgave
Een waarborgsomgarantie (depositogarantie of huurgarantie) is een dienst aangeboden door derde partijen financiële bedrijven als alternatief voor de traditionele contante waarborgsom (waarborgsom). In het standaardmodel betaalt een huurder een aanzienlijk bedrag — meestal één tot drie maanden huur — dat de verhuurder gedurende de looptijd van de huur vasthoudt. Voor veel huurders vormt deze aanbetaling een aanzienlijke financiële drempel. Een depositogarantie heeft als doel dit op te lossen door de huurder een veel lagere, niet-restitueerbare vergoeding te laten betalen aan een garantiesbedrijf. In ruil daarvoor biedt dat bedrijf de verhuurder een garantiecertificaat, waarin wordt beloofd eventuele geldige vorderingen voor schade of onbetaalde huur te dekken tot het afgesproken depositobedrag. Het is in wezen een vorm van verzekering of een borgtocht die de noodzaak van een grote contante borg vervangt.
De werking van de garantie
Het proces omvat doorgaans dat de huurder zich aanmeldt bij het garantiesbedrijf, dat een kredietcontrole uitvoert. Als het is goedgekeurd, betaalt de huurder een vergoeding. Dit is vaak eenmalig een bedrag van enkele honderden euro's, of het kan een jaarlijkse premie zijn die een percentage van het totale depositobedrag is. Vanuit het perspectief van de verhuurder heeft men een certificaat van een gereguleerd bedrijf, wat veiliger kan aanvoelen dan zelf een contante borg beheren. Als aan het eind van de huurperiode de verhuurder een vordering wenst in te dienen, dienen zij dit rechtstreeks in bij het garantiebedrijf met onderbouwend bewijs (bijv. het check-out-rapport, facturen voor reparaties). Het garantiebedrijf beoordeelt de geldigheid van de vordering. Als zij het goedkeuren, betalen zij de verhuurder rechtstreeks. De cruciale laatste stap is dat het garantiebedrijf vervolgens de huurder aanspreekt om volledige vergoeding te eisen voor het bedrag dat zij aan de verhuurder hebben uitgekeerd.
Het sceptische beeld: Wie profiteert er werkelijk?
Hoewel het op de markt wordt gebracht als een huurdersvriendelijke oplossing voor kasstroomproblemen, is een depositogarantie geen kostenbesparende maatregel op de lange termijn. Het cruciale verschil is dat een traditionele contante borg restitueerbaar is, terwijl de vergoeding betaald voor een garantie niet restitueerbaar is. Als je een perfecte huurder bent en de woning in onberispelijke staat achterlaat, krijg je je volledige contante borg terug. Bij een garantie is de vergoeding die je hebt betaald voorgoed weg. Deze dienst is een bedrijf, en de winst van het bedrijf komt voort uit deze niet-restitueerbare vergoedingen.
Bovendien brengt het een derde partij in het geschiloplossingsproces. Bij een contante borg is elk geschil over aftrekposten een directe onderhandeling tussen huurder en verhuurder, wat uiteindelijk voor de rechter kan worden gebracht. Bij een garantie wordt de claimsafdeling van het bedrijf de eerste scheidsrechter. Zij hebben mogelijk hun eigen normen voor wat een 'geldig' bewijsstuk is, wat mogelijk niet overeenkomt met de visie van de huurder, waardoor de huurder mogelijk in een zwakkere onderhandelingspositie verkeert. De huurder is nog steeds uiteindelijk aansprakelijk voor de volledige kosten van eventuele schade; de garantie wijzigt simpelweg wie ze terug moeten betalen.
Acceptatie en beschikbaarheid
Ondanks het bestaan van verschillende aanbieders zijn depositogaranties geen mainstream of wijd verbreide praktijk op de Nederlandse huurmarkt. Veel particuliere verhuurders en makelaars weten er niet van of zijn terughoudend om ze te accepteren, en geven de voorkeur aan de eenvoud en de tastbare zekerheid van een contante borg. Het is geen recht dat een huurder kan eisen. Het gebruik van een depositogarantie is volledig afhankelijk van de vrijwillige overeenkomst van de verhuurder om het als alternatief voor de waarborgsom te accepteren. Daarom kan een huurder niet rekenen op deze optie bij elk pand waarin men geïnteresseerd is.
