Een contractuele ontsnappingsclausule
De diplomatenclausule (letterlijk 'diplomaatclausule', maar breder een expatclausule) is een specifiek type clausule die kan worden opgenomen in een tijdelijk huurcontract om een vroegtijdige exit-mogelijkheid te bieden onder specifieke, werkgerelateerde omstandigheden. Het is een krachtig instrument dat rekening houdt met de vaak onvoorspelbare aard van internationaal werk. Ondanks zijn naam is het gebruik ervan niet beperkt tot diplomaten; elke huurder of verhuurder in een situatie met tijdelijke buitenlandse toewijzing kan het mogelijk gebruiken. De clausule kan zo worden geschreven dat deze ten goede komt aan zowel de verhuurder als de huurder, en het is cruciaal te begrijpen vanuit welk perspectief het wordt toegepast.
De clausule voor de verhuurder (verhuurder-diplomatenclausule)
Dit is de meest voorkomende vorm. Het wordt gebruikt door een verhuurder die tijdelijk naar het buitenland verhuist voor werk en in de tussentijd zijn eigen huis verhuurt. De clausule geeft de verhuurder het recht om de huurovereenkomst te beëindigen vóór de afgesproken einddatum als hij/zij terug moet naar Nederland om zijn/haar huis opnieuw in gebruik te nemen. Dit is een van de weinige wettelijk erkende gronden voor een verhuurder om een contract voor bepaalde tijd te verbreken. De verhuurder moet een geldige reden opgeven (bijv. het beëindigen van hun buitenlandse opdracht) en zich houden aan een strikte opzegtermijn, doorgaans minimaal drie maanden. Voor de huurder brengt dit een aanzienlijke onzekerheid met zich mee, aangezien de huurovereenkomst mogelijk veel eerder eindigt dan verwacht.
De clausule voor de huurder (huurder-diplomatenclausule)
Een expat-huurder die naar Nederland verhuist voor een werkopdracht kan onderhandelen om deze clausule ten gunste van zichzelf op te nemen. Deze versie van de clausule verleent de huurder het recht om de huur vroegtijdig te beëindigen als hun werkgever hen naar een andere stad of land overplaatst. Dit biedt cruciale flexibiliteit voor huurders wiens werklocatie niet gegarandeerd is voor de volledige huurtermijn. Om de clausule in werking te stellen, moet de huurder een bewijs van overplaatsing van hun werkgever leveren en de contractueel afgesproken opzegtermijn respecteren (gewoonlijk één tot twee maanden). Verhuurders, vooral particuliere verhuurders, kunnen terughoudend zijn om akkoord te gaan met deze clausule omdat het hun zekerheid van huurinkomsten vermindert, waardoor het een belangrijk onderhandelpunt wordt voordat de huurovereenkomst wordt ondertekend.
