Huishoudens met één inkomen kunnen slechts 2% van Nederlandse woningen betalen: de kloof overbruggen

Huishoudens met één inkomen kunnen slechts 2% van Nederlandse woningen betalen: de kloof overbruggen

De Nederlandse woningmarkt wordt steeds minder bereikbaar voor huishoudens met één inkomen. Volgens recent onderzoek van hypotheekadviseur De Hypotheker kunnen personen met een enkel modaal inkomen iets meer dan 2% van alle te koop staande woningen in Nederland betalen. Ondertussen neemt het aandeel betaalbare woningen voor huishoudens met twee inkomens gestaag toe en ligt dat nu op bijna 36%.

Deze steeds groter wordende kloof roept urgente vragen op over woninggelijkheid, regionale ongelijkheden en beleidsmaatregelen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat alle segmenten van de samenleving — niet alleen tweeverdieners — toegang hebben tot geschikte woningen.

De scherpe kloof: één- versus twee-inkomens

In de afgelopen vier jaar hebben huishoudens met twee inkomens een verbeterde positie op de Nederlandse woningmarkt ervaren. Bijdragende factoren zijn gestegen gezamenlijke lonen, tijdelijk lagere hypotheekrentes en een toegenomen aanbod van middenprijswoningen doordat sommige verhuurders huurwoningen verkopen. Daardoor is het aandeel woningen dat voor koppels betaalbaar is gestegen van 29,1% afgelopen jaar naar 35,9% dit jaar.

In schril contrast daarmee zagen alleenstaanden slechts een marginale verbetering — van 1,7% naar 2,1% van het woningaanbod. Deze verwaarloosbare winst is verrassend, aangezien gunstige hypotheekrentes en loonstijgingen in theorie de koopkracht van alle kopers zouden moeten versterken.

Waarom de betaalbaarheid voor alleenstaanden stagneert

Verschillende factoren verklaren waarom kopers met één inkomen aan de kant blijven staan:

1. Hypotheekregels: Nederlandse hypotheekregels koppelen het maximale leenbedrag nauw aan het jaarlijkse inkomen. Modale inkomens voor alleenstaanden liggen vaak flink lager dan het gezamenlijke inkomen van koppels, waardoor de leencapaciteit beperkt wordt.
2. Exploderende huizenprijzen: In het afgelopen decennium zijn de huizenprijzen in populaire regio’s sneller gestegen dan de lonen, wat onevenredig veel effect heeft op mensen met slechts één salaris.
3. Afnemend verhuuraanbod: Wijzigingen in belasting en huurregulering hebben veel kleine verhuurders ertoe gebracht huurwoningen te verkopen. Deze verschuiving vergroot tijdelijk het aanbod van te koop staande woningen — wat kopers met hogere budgetten ten goede komt — terwijl het betaalbaarder huuraanbod afneemt.
4. Mismatch in woningvoorraad: Veel nieuwbouwprojecten richten zich op grotere gezinswoningen of luxe appartementen, waardoor er een tekort ontstaat aan compacte, instapwoningen die geschikt zijn voor alleenstaanden of senioren.

Regionale verschillen in heel Nederland

De betaalbaarheid voor alleenstaanden verschilt sterk per provincie:

• Limburg: 7% van de woningen zijn binnen bereik
• Zeeland & Groningen: 6% elk
• Drenthe & Overijssel: Rond 4–5%
• Noord-Brabant & Noord-Holland: Slechts 0,5–0,6%
• Flevoland & Utrecht: Ongeveer 0,5%

In grote steden zoals Amsterdam, Rotterdam en Utrecht zijn de mogelijkheden voor kopers met één inkomen praktisch afwezig. De hoge vraag, strikte bestemmingsplannen en beperkte nieuwbouwprojecten drijven de prijzen boven wat een enkel modaal inkomen kan financieren.

Impact op senioren en alleenstaanden

De Hypotheker wijst op een nevenprobleem: senioren bewonen vaak gezinswoningen omdat kleinere alternatieven niet beschikbaar zijn. Dit houdt een cyclus in stand waarin zowel alleenstaande werkenden als gepensioneerden vastzitten in woningen die niet bij hun behoeften passen, wat de markt voor koppels die grotere woningen zoeken verder onder druk zet.

Beleids- en marktoplossingen

Het aanpakken van dit veelzijdige probleem vereist samenwerking tussen nationale autoriteiten, gemeenten (gemeenten) en projectontwikkelaars. Mogelijke oplossingen zijn onder meer:

• Stimuleren van kleinschalige nieuwbouw: Subsidies of belastingvoordelen voor ontwikkelaars die studio’s en éénkamerappartementen opnemen in nieuwe projecten.
• Flexibele hypotheekproducten: Het introduceren van hypotheekregelingen op maat voor alleen kopers, mogelijk met iets hogere loan-to-income verhoudingen of verlengde looptijden.
• Herbestemmen van seniorenhuisvesting: Het aanmoedigen of subsidiëren van de transformatie van onderbenutte gezinswoningen naar cohousing-eenheden of kleinere appartementen voor senioren.
• Aanpassing van gemeentelijke bestemmingsplannen: Het toestaan van hogere dichtheid en gemengd gebruik nabij vervoersknooppunten, wat meer betaalbare instapwoningen kan opleveren.

Door deze maatregelen te nemen, kan de overheid helpen het evenwicht op de markt te herstellen en ervoor zorgen dat alleenstaanden en senioren reële kansen hebben om passende woningen te kopen of te huren.

De weg vooruit

De groeiende kloof tussen kopers met één en twee inkomens dreigt de sociale gelijkheid in Nederland uit te hollen. Als er niets gebeurt, kunnen alleenstaanden gedwongen worden tot langere woon-werkafstanden, ondermaatse huisvesting of eeuwigdurend huren — uitkomsten die lijnrecht staan tegenover nationale doelstellingen voor inclusiviteit en duurzame stedelijke ontwikkeling.

Beleidsmakers moeten snel handelen om creatieve hypotheekopties te introduceren en de bouw van kleinere eenheden te stimuleren. Evenzo kunnen woningcorporaties (woningcorporaties) een cruciale rol spelen door meer van hun portefeuille te reserveren voor één- en tweepersoonshuishoudens.

Uiteindelijk zal het verkleinen van deze betaalbaarheidskloof blijvende inzet van alle bestuurslagen en de sector vergen. Alleen dan kan de Nederlandse woningmarkt haar gehele bevolking dienen — ongeacht huishoudgrootte of inkomensstructuur.

Op zoek naar de perfecte huurwoning of koopwoning in Nederland? Ontdek duizenden aanbiedingen en gepersonaliseerde aanbevelingen op Luntero—je gemakkelijkste weg naar het vinden van een woning die bij je budget en levensstijl past.