De EU-wet betaalbare huisvesting introduceert strengere Airbnb-regels in Nederland
De Europese Commissie heeft de wet betaalbare huisvesting gepresenteerd, een baanbrekend voorstel dat bedoeld is om kortetermijnverhuurplatforms zoals Airbnb in de hele EU, waaronder Nederland, aan banden te leggen. De wet is specifiek gericht op het verlichten van de crisis rond betaalbare huisvesting en geeft lokale autoriteiten de bevoegdheid om vakantiewoningen te beperken in gebieden die kampen met “woningnood”, zodat meer woningen beschikbaar blijven op de markt voor langdurige verhuur.
Achtergrond: waarom de wet betaalbare huisvesting belangrijk is
In heel Europa worstelen grote steden met sterk stijgende huren en een afnemende beschikbaarheid van woningen voor langdurige verhuur. De groei van kortetermijnverhuur wordt vaak genoemd als een factor die hieraan bijdraagt: woningeigenaren vinden het winstgevender om zich op toeristen of zakenreizigers te richten dan om appartementen aan inwoners te verhuren. Om deze onbalans aan te pakken introduceerde de Europese Commissie, onder leiding van vicevoorzitter Teresa Ribera, op 9 september de wet betaalbare huisvesting.
De belangrijkste doelstellingen van de wet zijn:
- Het vaststellen van een gemeenschappelijke methode om gebieden met woningnood te identificeren.
- Het verlenen van de bevoegdheid aan gemeenten om woningen voor kortetermijnverhuur te beperken of aan te kopen.
- Het vastleggen van procedurele waarborgen om ervoor te zorgen dat beperkingen gerechtvaardigd en transparant zijn en aan toetsing kunnen worden onderworpen.
Door de regels in de lidstaten te harmoniseren wil de EU mazen in de wet voorkomen en eerlijke toegang tot betaalbare huisvesting bevorderen.
Belangrijkste bepalingen van de nieuwe wet
Op grond van de wet betaalbare huisvesting kunnen lokale autoriteiten een reeks maatregelen nemen wanneer hun woningvoorraad onder druk staat:
-
Registratievereisten: Verhuurders moeten elke woning die voor kortetermijnverhuur wordt gebruikt registreren. Niet-naleving kan leiden tot boetes of verwijdering van boekingsplatforms.
-
Beperkingen op het aantal verhuurnachten: Gemeenten kunnen beperkingen opleggen aan het aantal dagen dat een woning jaarlijks mag worden verhuurd (bijvoorbeeld het bestaande maximum van 30 dagen in Amsterdam).
-
Recht van eerste koop: Lokale raden kunnen woningen aankopen die voornamelijk als kortetermijnverhuur worden aangeboden en deze weer omzetten in woningen voor langdurige bewoning.
-
Bestemmingsplannen: Specifieke wijken kunnen worden aangewezen als verboden gebied voor kortetermijnverhuur als ze binnen een zone met woningnood vallen.
Alle beperkingen moeten worden onderbouwd met gegevens waaruit blijkt dat kortetermijnverhuur in de voorafgaande drie jaar een negatieve invloed heeft gehad op de beschikbaarheid van woningen voor langdurige verhuur.
Woningnood beoordelen: methodologie en bevoegdheden van lokale autoriteiten
Een hoeksteen van de wet is de gemeenschappelijke methodologie voor het definiëren en meten van woningnood. Dit kader verplicht autoriteiten om indicatoren te analyseren zoals:
- Leegstandspercentages van woningen voor langdurige verhuur.
- Gemiddelde huurgroei in vergelijking met de loonontwikkeling.
- Het aandeel woningen dat als kortetermijnverhuur is geregistreerd.
Pas wanneer een gebied officieel als gebied met woningnood is geclassificeerd, kunnen strengere regels worden ingevoerd. Deze op bewijs gebaseerde aanpak zorgt ervoor dat maatregelen evenredig zijn en gericht worden ingezet waar ze het hardst nodig zijn.
Gevolgen voor de Nederlandse huurmarkt
Nederland handhaaft al lokale regels in steden met een grote druk op de woningmarkt:
- Amsterdam beperkt kortetermijnverhuur tot 30 nachten per jaar en verplicht verhuurders zich te registreren bij de gemeente.
- Rotterdam, Utrecht en Den Haag hebben vergelijkbare regelingen ingevoerd, zij het met verschillende drempels en vergunningsprocedures.
Wanneer de EU-wet van kracht wordt, krijgen alle Nederlandse gemeenten een uniforme wettelijke basis om de controle aan te scherpen of woningen van platforms zoals Airbnb aan te kopen. Naar verwachting zal dit:
- De beschikbaarheid voor langdurige verhuur vergroten, vooral in toeristische wijken.
- Huurprijzen stabiliseren door de concurrentie om dezelfde woningvoorraad te verminderen.
- Investeringen aanmoedigen in gereguleerde, speciaal gebouwde huurwoningen.
De wet roept echter ook vragen op voor woningeigenaren en professionele verhuurders, die zich moeten voorbereiden op strengere nalevingsvereisten en mogelijk verlies van huurinkomsten.
Wat huurders en verhuurders moeten weten
Voor potentiële huurders biedt de wet hoop op betere betaalbaarheid en meer keuze. Houd rekening met de volgende punten:
- Meer aanbod: Wanneer woningen voor kortetermijnverhuur terugkeren naar de markt voor langdurige verhuur, zullen er nieuwe huurmogelijkheden ontstaan.
- Transparantie: Geregistreerde advertenties moeten duidelijke informatie tonen over huurvoorwaarden, waarborgsommen en huurbeperkingen.
- Ken uw rechten: Nederlandse huurcontracten blijven beschermd door sterke huurbeschermingsregels, waaronder beperkingen op huurverhogingen en verplicht onderhoud van de woning.
Verhuurders en hosts zouden het volgende moeten doen:
- Woningen onmiddellijk registreren zodra lokale regels van toepassing zijn.
- Bestaande boekingen controleren om ervoor te zorgen dat ze de limieten voor het aantal nachten niet overschrijden.
- Juridisch advies inwinnen over mogelijke terugkoopregelingen als de gemeente haar recht van eerste koop uitoefent.
Volgende stappen en invoeringstijdlijn
De wet betaalbare huisvesting volgt het standaard wetgevingsproces van de EU:
- Parlementaire lezingen: Drie lezingen in het Europees Parlement kunnen wijzigingen introduceren.
- Goedkeuring door de Raad: De lidstaten stemmen over de definitieve tekst.
- Officiële vaststelling: Na goedkeuring treedt de wet 20 dagen later in werking.
- Evaluatiecyclus: Vijf jaar na de invoering staat een evaluatie gepland om de doeltreffendheid te beoordelen en de regels aan te passen.
Nederlandse gemeenten moeten deze ontwikkelingen nauwlettend volgen en beginnen met het opstellen van lokale verordeningen die aansluiten op het nieuwe EU-kader.
Conclusie
De EU-wet betaalbare huisvesting vormt een belangrijke stap in het vinden van een balans tussen toeristisch gedreven kortetermijnverhuur en de dringende behoefte aan betaalbare woningen voor langdurige verhuur in Nederland. Door steden krachtige instrumenten te geven om Airbnb en vergelijkbare platforms te reguleren, wil de wet huurmarkten stabiliseren en het gemeenschapsleven beschermen.
Klaar om uw volgende huurwoning te vinden? Bezoek Luntero voor actuele advertenties en een naadloze zoekervaring in heel Nederland.
