Hypotheekaanvragen in Q3 stijgen met 16% terwijl starters in opkomst zijn

Hypotheekaanvragen in Q3 stijgen met 16% terwijl starters in opkomst zijn

De Nederlandse woningmarkt blijft dynamisch en concurrerend, waarbij het Hypotheek Data Netwerk (HDN) een jaar-op-jaar stijging van 16% rapporteert in geregistreerde hypotheekaanvragen in het derde kwartaal van 2024. Er werden meer dan 134.000 aanvragen ingediend voor zowel woningkopers als hypotheekverhogingen, wat een aanzienlijk stijging betekent vergeleken met Q3 van 2023. Deze groei onderstreept een hernieuwde dynamiek in het eigenwoningbezit, met name onder starters, die nu meer dan vier op de tien nieuwe huiseigenaren vertegenwoordigen.

Stijging van hypotheekaanvragen over de hele linie

De kwartaalcijfers van HDN dekken bijna alle hypotheekactiviteiten in Nederland en tonen 83.600 aanvragen voor nieuwe woningkoper (de kopersmarkt) en 56.000 voor hypotheekverhogingen (de niet-kopersmarkt). Binnen het koperssegment vormden doorstromers—huiseigenaren die hun huidige woning verkopen om naar een duurdere woning te verhuizen—de grootste groep met 17.990 aanvragen. Degenen die extra lenen voor renovaties, stonden bovenaan in de niet-kopersmarkt met 22.370 aanvragen.

Gemiddeld vroegen hypotheekzoekers €374,000 aan financiering aan, een stijging van 3% ten opzichte van een jaar eerder. Evenzo steeg de gemiddelde woningwaarde met 4% naar €513,000. Deze cijfers weerspiegelen zowel stijgende vastgoedprijzen als de bereidheid van kopers om hun budget op te rekken in een competitief landschap.

De opkomst van starters

Een opvallende trend in Q3 is de toenemende aanwezigheid van starters op de eigenaar-bewonersmarkt. Volgens het Kadaster werd meer dan 40% van de in de eerste helft van 2024 verkochte woningen aangeschaft door nieuwkomers, vergeleken met slechts 30% in 2018. Verschillende factoren stimuleren deze verschuiving:

• Gezamenlijke aankopen door stellen: Starters kopen steeds vaker samen, waarbij ze vaak kiezen voor tussenwoningen die binnen het budget blijven.
• Verkoop door beleggers: Een golf van beleggers die voormalige huurappartementen verkoopt, heeft betaalbaarder aanbod in de markt gebracht, waardoor er nieuwe kansen ontstaan voor instapkopers.
• Grotere marktdoorstroming: Doorstroming van bestaande huiseigenaren heeft meer aanbod opgeleverd, doordat wie naar duurdere woningen verkast instapwoningen vrijmaakt.

Ondanks deze positieve signalen hebben starters nog steeds aanzienlijke betaalbaarheidsproblemen. Hoge woningprijzen en de eis voor een substantiële aanbetaling blijven voor velen een drempel.

Regionale verschillen in aanvraaggroei

De gegevens van HDN laten zien dat de hypotheekactiviteit in elke provincie is toegenomen, met Utrecht en Drenthe aan kop wat betreft de totale aanvraaggroei. De stijging van huizenprijzen verschilde echter per regio:

• Utrecht: Behoudt zijn status als de duurste provincie, met een gemiddelde woningwaarde van €608,200.
• Friesland en Groningen: Kenden de sterkste jaarlijkse prijsstijgingen, wat de groeiende belangstelling voor noordelijke provincies weerspiegelt nu thuiswerken en kwaliteit van leven de keuze van kopers beïnvloeden.

Deze regionale trends benadrukken de verschuivende geografische vraag, aangezien betaalbaarheidsdruk in kernstedelijke markten sommige kopers ertoe aanzet minder dure locaties te verkennen.

Betaalbaarheidsuitdagingen blijven

Hoewel meer starters de markt betreden, blijft betaalbaarheid een centraal aandachtspunt:

• Hoge gemiddelde prijzen: De kloof tussen starters en doorstromers is vergroot. In Q2 van 2024 betaalden doorstromers die gezamenlijk kochten gemiddeld €640,000—bijna €200,000 meer dan startende koppels.
• Eigenwoningvoordeel: Doorstromers kunnen het eigen vermogen in hun huidige woningen benutten om grotere leningen te verkrijgen, een voordeel dat starters niet hebben.
• Aanbetalingseisen: Nederlandse hypotheekregels schrijven voor dat kredietnemers niet alleen een aanbetaling van 10% moeten dekken maar ook de transactie­kosten, waardoor de voorschotten oplopen tot bijna 15% van de woningwaarde.

Overheidsmaatregelen zoals huurtoeslag zijn niet beschikbaar voor huiseigenaren, waardoor sommige potentiële kopers afhankelijk zijn van familiehulp of spaargeld om aan de financiële drempel te voldoen.

Wat het betekent voor huurders en potentiële kopers

Voor huurders die een toekomstige aankoop overwegen, bieden de huidige marktdynamiek zowel kansen als waarschuwingen:

• Meer aanbod door doorstromers: Meer huiseigenaren die doorstromen betekent meer instapwoningen op de markt.
• Competitieve financiering: Banken blijven bereid om te lenen, maar kredietnemers moeten aantonen dat ze een stabiel inkomen en een gezonde spaarbuffer hebben.
• Markttiming: Het volgen van regionale prijsontwikkelingen kan lonen, aangezien opkomende hotspots mogelijk betere waarde bieden dan traditionele stedelijke centra.

Potentiële kopers zouden ook overheidsregelingen voor starters moeten onderzoeken, zoals de Nationale Hypotheek Garantie (NHG), die rentetarieven kan verlagen en extra bescherming kan bieden bij economische tegenwind.

Verwachting voor Q4 en daarna

Vooruitkijkend naar Q4 van 2024 verwachten economen dat hypotheekaanvragen robuust blijven als de rentetarieven stabiliseren en nieuw woningaanbod geleidelijk beschikbaar komt. Betaalbaarheidsdruk en het verloop van het monetaire beleid zullen echter sleutelvariabelen blijven. Mocht banken hun leennormen aanscherpen of de rentes opnieuw stijgen, dan kan het momentum onder starters afnemen.

Toch suggereren de toenemende doorstroom van eigenaren en het groeiende aantal door beleggers vrijgegeven woningen een aanhoudende aanvoer van instapwoningen. Voor de huurmarkt kan dit betekenen dat het aantal wisselingen in huurders toeneemt naarmate meer huurders naar het eigenwoningbezit overstappen.

Conclusie

De stijging van 16% in hypotheekaanvragen in Q3 en het groeiende aandeel van starters duiden op een dynamischere Nederlandse woningmarkt. Hoewel betaalbaarheidsproblemen blijven bestaan, helpen meer aanbod door doorstromers en verkoop door beleggers nieuwkomers aan een woning.

Voor huurders en potentiële kopers die deze trends willen navigeren, is het essentieel om toegang te hebben tot tijdige advertenties en deskundig advies. Ontdek de eenvoudigste manier om huurwoningen in Nederland te vinden—bezoek Luntero vandaag nog!